Múa Tắc Xình của người Sán Chay

Múa Tắc Xình của người Sán Chay là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, thuộc loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian, phân bố tại Thái Nguyên, được ghi danh vào Danh mục quốc gia năm 2014.

Nghệ thuật trình diễn dân gianGhi danh 2014Người Sán Chay

Thông tin ghi danh

Tiêu chíNội dung
Tên di sảnMúa Tắc Xình của người Sán Chay
Loại hình (Luật 2024)Nghệ thuật trình diễn dân gian — khoản 2 Điều 10
Loại hình ghi trong quyết địnhNghệ thuật trình diễn dân gian
Tỉnh, thành phố hiện hànhThái Nguyên
Địa bàn cụ thểHuyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên
Dân tộc chủ thểNgười Sán Chay
Quyết định công bố2684/QĐ-BVHTTDL ngày 25/08/2014
Năm ghi danh2014
Số thứ tự trong Danh mục68

Giới thiệu về Múa Tắc Xình của người Sán Chay

Múa Tắc Xình luôn song hành cùng với tiến trình hình thành và phát triển cộng đồng người Sán Chay ở Việt Nam, tập trung tại huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên. Đây là nghệ thuật trình diễn dân gian mang tính tâm linh quan trọng trong lễ hội Cầu mùa của người Sán Chay để tạ ơn trời đất, thần linh đã cho mưa gió thuận hòa, mùa màng tốt tươi, bản làng no ấm, lúa ngô được mùa và cầu khẩn sự che chở của thần linh cho mùa vụ tiếp theo. Múa Tắc Xình có chín động tác mô phỏng đời sống của người Sán Chay gồm: thăm và dọn đường, bắt quyết, mài dao, đánh dao, phát nương, tra mố, chăm sóc lúa, thu hoạch mùa màng, mừng mùa và trả lễ cho thần linh. Động tác múa và âm nhạc cho múa đơn giản, dễ thực hành, tuy nhiên, những người tham gia Tắc Xình phải là nam giới với chủ lễ là thầy cúng hoặc người múa có kinh nghiệm và kỹ thuật cao. Khi người làm lễ ra hiệu lệnh, hai người tay cầm ống tre nhấc lên cao ngang mặt, một tay cầm cây gõ hai lần liên tiếp vào ống tre tạo nên âm “tắc, tắc”, rồi cầm ống mai đập mạnh xuống đất phát ra tiếng kêu “xình”. Tiếng nhạc gõ liên tục, không ngừng nghỉ, tạo thành nhịp điệu của bước nhảy và âm thanh tạo thành chuỗi “Tắc - tắc - xình, tắc - tắc - xình...”. Trong vòng âm thanh liên hồi đó, những người nhảy thể hiện động tác khỏe mạnh, nhịp nhàng mô phỏng động tác trong các hoạt động lao động sản xuất của người Sán Chay.

Đoạn giới thiệu trích từ bộ dữ liệu mở Open Development Vietnam — Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của các dân tộc thiểu số, giấy phép CC BY-SA 4.0, nguồn gốc: http://dsvh.gov.vn/mua-tac-xinh-cua-nguoi-san-chay-o-thai-nguyen-1226.

Vị trí trong Danh mục quốc gia

Di sản liên quan

Cùng chủ thể là người Sán Chay, cùng địa bàn hoặc cùng loại hình với Múa Tắc Xình của người Sán Chay.

Câu hỏi thường gặp về Múa Tắc Xình của người Sán Chay

Múa Tắc Xình của người Sán Chay là di sản gì?
Múa Tắc Xình của người Sán Chay là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, thuộc loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian, phân bố tại Thái Nguyên, được ghi danh vào Danh mục quốc gia năm 2014. Chủ thể của di sản là người Sán Chay.
Múa Tắc Xình của người Sán Chay được công nhận theo quyết định nào?
Di sản được ghi danh vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể theo Quyết định 2684/QĐ-BVHTTDL ngày 25/08/2014 của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Thẩm quyền ghi danh quy định tại Điều 13 Luật Di sản văn hóa 2024 (số 45/2024/QH15); hồ sơ khoa học do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh lập.
Múa Tắc Xình của người Sán Chay ở tỉnh nào?
Di sản phân bố tại Thái Nguyên theo đơn vị hành chính hiện hành. Địa bàn cụ thể: Huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên.
Tỉnh Thái Nguyên có bao nhiêu di sản văn hóa phi vật thể quốc gia?
38 di sản, xem đầy đủ tại trang di sản phi vật thể Thái Nguyên. Trên cả nước có 486 di sản trong Danh mục quốc gia, trong đó 93 di sản cùng loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian.

Căn cứ pháp lý: Luật Di sản văn hóa 2024 (số 45/2024/QH15)Nghị định 215/2025/NĐ-CP. Các cột loại hình theo luật hiện hành, tỉnh/thành sau sắp xếp 2025 và dân tộc chủ thể là phần đối chiếu do công cụ bổ sung.

Danh mục công cụ 68

Thuế12
Lương, lao động & bảo hiểm8
Doanh nghiệp & đầu tư8
Danh bạ tổ chức hành nghề luật3
Nhà hàng, khách sạn & dịch vụ4
Tài chính, phí & lệ phí6
Hôn nhân, thừa kế & cấp dưỡng2
Xử phạt & phương tiện3
Lịch & ngày tháng4
Giá cả thị trường & tỷ giá8
Xây dựng & định mức3
Tra cứu hành chính & danh mục4
Văn hóa & di sản3
Xem tất cả 68 công cụ