Lễ Xăng Khan (Kin chiêng boóc mạy) của người Thái là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, thuộc loại hình tập quán xã hội và tín ngưỡng, phân bố tại Nghệ An, được ghi danh vào Danh mục quốc gia năm 2017.
| Tiêu chí | Nội dung |
|---|---|
| Tên di sản | Lễ Xăng Khan (Kin chiêng boóc mạy) của người Thái |
| Loại hình (Luật 2024) | Tập quán xã hội và tín ngưỡng — khoản 3 Điều 10 |
| Loại hình ghi trong quyết định | Tập quán xã hội và tín ngưỡng |
| Tỉnh, thành phố hiện hành | Nghệ An |
| Địa bàn cụ thể | Nghệ An |
| Dân tộc chủ thể | Người Thái |
| Quyết định công bố | 3421/QĐ-BVHTTDL ngày 11/09/2017 |
| Năm ghi danh | 2017 |
| Số thứ tự trong Danh mục | 224 |
Lễ Xăng Khan (Kin chiêng boóc mạy) của người Thái, ở tỉnh Nghệ An, bắt nguồn từ nghi lễ cúng tổ tiên của thầy mo - người có khả năng giao tiếp với thần linh, là cầu nối giữa con người và thần linh. Với khả năng của mình, thầy mo chữa được bệnh cho nhiều người. Người được thày mo chữa khỏi bệnh tự nguyện làm lục mạy, hay lục niệng (con nuôi - con được bảo hộ) của thầy mo. Lễ Xăng Khan là ngày tạ ơn tổ tiên, tạ ơn các pó pu (mo thầy) đã dạy cách bốc thuốc, chữa bệnh và cứu người và tạ ơn thần linh đã phù hộ cho mo cứu chữa cho người bị bệnh. Đây cũng là dịp để những người làm nghề mo đến trổ tài thi nghề, cũng là một lễ thăng bậc của các thầy mo tổ chức nhằm để mọi người biết được hàm bậc của các thầy mo; là dịp các con nuôi đến dự để trả ơn..Lễ Xăng Khan mang đậm giá trị lịch sử, gắn liền với sự hình thành và phát triển của tộc người Thái, là nơi thể hiện những sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng, mang tính cố kết cộng đồng rất cao của tộc người Thái, đã tạo ra một bản sắc văn hóa riêng biệt không thể lẫn lộn với bất kỳ với một dân tộc nào. Lễ Xăng Khan còn bảo lưu được nhiều nghi lễ, trò diễn dân gian, có ý nghĩa quan trọng trong đời sống cộng đồng người Thái ở miền Tây xứ Nghệ, là dịp để người Thái thể hiện lòng thành kính, biết ơn đối với các bậc thần linh, tổ tiên và dịp để bà con dân bản tạ ơn công lao của các ông mo - những người đóng vai trò nối kết giữa đời sống thực tại của bản làng và đời sống tâm linh - nơi hiện hữu của thần sông, thần núi, thần rừng và ông bà tổ tiên.
Đoạn giới thiệu trích từ bộ dữ liệu mở Open Development Vietnam — Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của các dân tộc thiểu số, giấy phép CC BY-SA 4.0, nguồn gốc: http://dsvh.gov.vn/le-xang-khan-kin-chieng-booc-may-cua-nguoi-thai-314....
Cùng chủ thể là người Thái, cùng địa bàn hoặc cùng loại hình với Lễ Xăng Khan (Kin chiêng boóc mạy) của người Thái.
Căn cứ pháp lý: Luật Di sản văn hóa 2024 (số 45/2024/QH15) và Nghị định 215/2025/NĐ-CP. Các cột loại hình theo luật hiện hành, tỉnh/thành sau sắp xếp 2025 và dân tộc chủ thể là phần đối chiếu do công cụ bổ sung.