Lễ hội Phài Lừa là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, thuộc loại hình lễ hội truyền thống, phân bố tại Lạng Sơn, được ghi danh vào Danh mục quốc gia năm 2018.
| Tiêu chí | Nội dung |
|---|---|
| Tên di sản | Lễ hội Phài Lừa |
| Loại hình (Luật 2024) | Lễ hội truyền thống — khoản 4 Điều 10 |
| Loại hình ghi trong quyết định | Lễ hội truyền thống |
| Tỉnh, thành phố hiện hành | Lạng Sơn |
| Địa bàn cụ thể | Lạng Sơn (xã Hồng Phong, huyện Bình Gia) |
| Dân tộc chủ thể | Người Tày |
| Quyết định công bố | 266/QĐ-BVHTTDL ngày 30/01/2018 |
| Năm ghi danh | 2018 |
| Số thứ tự trong Danh mục | 241 |
Lễ hội Phài Lừa – Bơi bè ở vùng Văn Mịch huyện Bình Gia, là một lễ hội độc đáo hội tụ đầy đủ các yếu tố truyền thuyết, tín ngưỡng văn hóa và tinh thần thể thao, thượng võ. Lễ hội Bưa lừa được tổ chức vào ngày 4 tháng 4 âm lịch của năm nhuận (tức là 3 năm tổ chức 1 làn) tại đình Bà, thôn pò Kù, đình Ông ở phố Văn Mịch và đua bè trên đoạn sông trước đình Ông. Xuất phát từ truyền thuyết, Lễ hội Phài Lừa được tổ chức với ý nghĩa đón thần Rắn trở về Văn Mịch thăm bố mẹ và bà con dân bản, để luôn nhớ công ơn và thán phục cái sức mạnh phi thường cùng với ý chí, quyết tâm cao độ đã dũng mãnh tiêu diệt toàn bộ lũ Thuồng luồng độc ác kia. Đua thuyền đây chính là để chào đón, để tưởng nhớ ngày rắn xuống sông đánh nhau với Thuồng luồng giữ yên cuộc sống cho dân bản. Trước ngày đua thuyền các thân bản chuẩn bị việc chọn thuyền là những nghệ nhân nghề mộc trong vùng. Tiếp theo là việc tuyển chọn các tay đua là nam giới, không phân biệt tuổi tác, có sức khỏe tốt, có kinh nghiệm bơi thuyền và điều quan trọng nhất là người đó không làm những việc xấu việc trái với thuần phong mỹ tục của dân bản. Lễ hội diễn ra cả ngày với các nghi thức trang nghiêm, các trò chơi hấp dẫn thu hút đông đảo quần chúng tham gia. Sau phần lễ là hội đua thuyền. Dân bản kéo xuống tập trung hai bờ sông để chứng kiến cuộc đua tài và cổ vũ cho thuyền mà mình hâm mộ. Cũng trong ngày hội hát Sli, hát lượn của các nhóm thanh niên nam, nữ Tày – Nùng được diễn ra hết sức tự nhiên nhất là vào ban đêm
Đoạn giới thiệu trích từ bộ dữ liệu mở Open Development Vietnam — Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của các dân tộc thiểu số, giấy phép CC BY-SA 4.0, nguồn gốc: http://dulichlangson.com.vn/?p=577.
Cùng chủ thể là người Tày, cùng địa bàn hoặc cùng loại hình với Lễ hội Phài Lừa.
Căn cứ pháp lý: Luật Di sản văn hóa 2024 (số 45/2024/QH15) và Nghị định 215/2025/NĐ-CP. Các cột loại hình theo luật hiện hành, tỉnh/thành sau sắp xếp 2025 và dân tộc chủ thể là phần đối chiếu do công cụ bổ sung.