Hát Sli của người Nùng là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, thuộc loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian, phân bố tại Lạng Sơn, được ghi danh vào Danh mục quốc gia năm 2019.
| Tiêu chí | Nội dung |
|---|---|
| Tên di sản | Hát Sli của người Nùng |
| Loại hình (Luật 2024) | Nghệ thuật trình diễn dân gian — khoản 2 Điều 10 |
| Loại hình ghi trong quyết định | Nghệ thuật trình diễn dân gian |
| Tỉnh, thành phố hiện hành | Lạng Sơn |
| Địa bàn cụ thể | Lạng Sơn |
| Dân tộc chủ thể | Người Nùng |
| Quyết định công bố | 2966/QĐ-BVHTTDL ngày 27/08/2019 |
| Năm ghi danh | 2019 |
| Số thứ tự trong Danh mục | 290 |
Sli nghĩa là “thơ”, một làn điệu dân ca trong kho tàng văn nghệ dân gian của người Nùng ở Lạng Sơn. Hát Sli (vả Sli) gắn liền với truyền thuyết nàng tiên mở hội thi kén chồng với ba chàng trai họ Chương, họ Sình và họ Lý bằng việc hát đối đáp các làn điệu Sli. Mỗi nhánh Nùng khác nhau có làn điệu sli khác nhau, như: Nùng Inh có Sli Nùng Inh, Nùng Phàn SLình có Sli Sloong hào, Nùng Cháo có Sli Sình làng, Nùng Giang có Sli Giang. Hát sli là hình thức hát thơ (chủ yếu là truyện thơ), được biểu diễn dưới dạng đối đáp nam nữ, thường do một hoặc một vài đôi trai gái thể hiện trong các ngày hội, ngày chợ, ngày cưới, ngày vào nhà mới... Cuộc hát bắt đầu khi có người lĩnh xướng, giọng phải vang, trong và có khả năng ứng đối khéo léo, nhanh nhạy. Khi bên này vừa ngừng tiếng Sli (hỏi) thì bên kia cũng phải có người cất lời Sli để đáp lại với lối hát bè, hòa thanh giọng cao, giọng thấp, không có nhạc đệm, không có vũ đạo kèm theo, khi hát người hát tự phối bè với nhau, giao lưu, trình diễn theo một chủ đề, cốt truyện nhất định do người hát tự biên tự diễn thể hiện qua nét mặt, qua một vài cử chỉ, điệu bộ của tay để diễn tả nội dung khi hát. Thông thường, Sli có 3 lối hát cơ bản là: Hát nói (đọc thơ); Xướng Sli (ngâm thơ); Dằm sli hoặc nhằm sli (lên giọng hát). Hát Sli là phương tiện giao tiếp trên mọi phương diện cuộc sống, hiện hữu, gắn bó với cuộc sống người Nùng: xe duyên, chúc phúc, giãi bày... Hát sli thể hiện tính xã hội và nhân văn trong mối quan hệ ứng xử giữa con người với con người, con người với tự nhiên, xã hội. Lời hát sli góp phần làm cho cuộc sống của con người thêm hồn nhiên, tươi vui, phấn khởi và góp phần xây dựng đời sống tinh thần nhân dân thêm phong phú, đa dạng.
Đoạn giới thiệu trích từ bộ dữ liệu mở Open Development Vietnam — Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của các dân tộc thiểu số, giấy phép CC BY-SA 4.0, nguồn gốc: http://dsvh.gov.vn/hat-sli-cua-nguoi-nung-3117.
Cùng chủ thể là người Nùng, cùng địa bàn hoặc cùng loại hình với Hát Sli của người Nùng.
Căn cứ pháp lý: Luật Di sản văn hóa 2024 (số 45/2024/QH15) và Nghị định 215/2025/NĐ-CP. Các cột loại hình theo luật hiện hành, tỉnh/thành sau sắp xếp 2025 và dân tộc chủ thể là phần đối chiếu do công cụ bổ sung.