Hướng dẫn quy trình và kỹ thuật bán hàng hiệu quả

QUY TRÌNH VÀ KỸ THUẬT BÁN HÀNG

Quy trình bán hàng căn bản được xác định qua những bước sau: trước khi tiếp
xúc, tiếp xúc, xác định nhu cầu của khách hàng, lựa chọn và giới thiệu hàng hóa,
phát giá, thương lượng và xử ly chống đối của khách hàng và kết thúc bán hàng.

Trước khi tiếp xúc.

Khác với đại diện thương mại của nhà sản xuất hay nhà buôn sỉ, người bán lẻ có thời gian rất ngắn trước khi tiếp xúc thật sự với khách hàng. Chỉ có những người bán hàng kỳ cựu mới thu thập được thông tin cơ bản trong thời gian ngắn ngủi này như lại hàng hóa, kiểu mẫu, mức giá... mà khách hàng quan tâm.

Những người bán lẻ với vào nghề đễ bị sai lầm khi đánh giá khách hàng vì thiếu
kinh nghiệm. Chẳng hạn một người giầu có đi mua sắm hàng hóa nhưng thích mặc
một bộ Jeans cũ và đi đôi giầy có vết rách, người bán lẻ thiếu kinh nghiệm thường
phán đoán sai túi tiền của khách hàng này. Nhưng người bán hàng có kinh nghiệm,
nhạy bén sẽ nhận ra phong cách, thái độ, cách chọn hàng... của khách hàng.

Để giai đoạn tiền tiếp xúc đỡ ngỡ ngàng, người bán lẻ cần có những thông tin
trước về khách hàng mua lẻ tại khu vực bán hàng, từ người quản lý hoặc qua quan
sát, thăm dò định kỳ. Những thông tin chủ yếu về khách hàng khu vực như: cơ cấu
giới tính, độ tuổi bình quân, cơ cấu nghề nghiệp, tình trạng hộ nhân, thu nhập bình
quân thán, trình độ văng hóa, thị hiếu về hàng hóa, khách đi mua sắm một mình hay
đi thành từng nhóm, tỷ lệ khách hàng thường xuyên và khách hàng mới đến trong
từng kỳ, khách hàng cư ngụ, làm việc tại khu vực bán hàng hay từ xa đến,…

Tiếp xúc

Khi khách hàng đến, giai đoạn tiền tiếp xúc không nên kéo dài, cũng không nên
vội vàng. Người bán sau khi quan sát sẽ có cách ứng xử thích hợp đối với từng khách
hàng. Có người thích đi xem xung quanh một lượt rồi mới cần đến người bán, có
người cần tiếp xúc ngay… người bán cần nhận biết điều này để có mặ kịp thời.

Yếu tố then chốt để tiếp xúc thành công là người bán tạo được ấn tượng đầu tiên tốt. Người bán là người chủ nhà thân thiện chào đón khách đến chỗ mình. Vì vậy, sự ân cần giúp đỡ khách hàng một cáhc chân tình nên thể hiện. Một nụ cười thân thiện là cần thiết kèm theo lời chào hỏi ban đầu.

Khi khách hàng đang xem xét hàng hóa, người bán hàng cần lưu ý:

- Giữ yên lặng nhưng ở bên cạnh để sẵn sàng trả lời các câu hỏi kịp thời. nếu người bán nhận thấy khách hàng chưa cần đến, có thể rút lui tạm thời với câu hỏi kèm như: ông bà cứ tự nhiên xem qua hàng hóa. Tôi ở chỗ quầy tính tiền, nếu có gì cần hỏi xin cứ tự nhiên.

- Một lời mời chào khác dành cho khách hàng đang xem hàng hóa là câu nói gợi lên sự quan tâm đối với một loại sản phẩm đặc biệt nào đó đang bày bán trong loạt hàng mà khách hàng đang xem như: đây là mầu model nhất trong năm nay hay “vải này vẫn giữ độ phẳng ngay cả khi đã giặt qua”…

Tính muôn màu vẻ của lời mời chào có thể chấp nhận được rất phong phú.
Nhưng tất cả các lời mời chào này phải có những điểm nổi bật như: nhạy bén, thân

thiện, lịch sự và nhã nhặn… tức vừa mang tính chuyên môn vừa thể hiện trình độ văn hóa của người bán.

Xác định nhu cầu của khách hàng

Ở bán lẻ, người bán hàng không biết rõ khách hàng đang cần gì, đôi khi khách hàng cũng chua quyết định dứt khoát là mình đang cần loại hoặc kiểu sản phẩm nào. Những yếu tố để người bán lẻ thành công trong giai đoạn này là:

- Lắng nghe. Để nắm bắt nhu cầu thực sự của khách hàng, người bán cần gợi
ýbằng những câu hỏi ngắn gọn, để thời gian cho khách trình bày y kiến và mình lắng
nghe.

- Quan sát. Đây cũng là một cách xác định nhu cầu của khách hàng. Trước tiên, người bán quan sát phản ứng của khách hàng đối với hàng hóa đang trưng bày. Từ các phản ứng thể hiện trên gương mặt, ánh mắt, chử chỉ… khi khách hàng ngắm nghía sản phẩm, người bán sẽ xác định được cái thích và cái không thích của họ và nhanh chóng đưa món hàng vừa y, nêu bật các đặc điểm của món hàng. Đó là cách tốt nhất để người bán chuẩn bị kết thúc bán hàng.

Lựa chọn và giới thiệu hàng hóa.

Sau khi xác định được nhu cầu, người  bán lựa chọn sản phẩm phù hợp với
khách hàng và trưng bày hàng hóa. Điều cần lưu y trong cách trưng bày là tùy theo
nhu cầu về sản phẩm sẽ có sự đa dạng hay sinh động khi đưa ra món hàng. Chẳng
hạn, đưa chiếc áo và khoác lên người khách hàng trước tấm gương to, hay bán nước
hoa thì hãy nhỏ vài giọt vào tay khách để khách ngửi mùi hưong có phù hợp không.

Trong trường hợp không có sản giống như khách hàng yêu cầu, người bán linh hoạt giới thiệu món hàng thay thế có cùng công dụng… khi đưa món hàng cho khách hàng, dù món hàng rẻ tiền hay đắt tiền, người bán cần đưa nó ra một cách trân trọng lịch sự và luôn giữ món hàng sạch sẽ.

Nghệ thuật nói giá

Các cửa hiệu buôn lớn hiện nay đều có thói quen tốt là nghi giá bán vào mỗi
món hàng. Kahchs hàng nhìn qua có thể biết giá đó có vừa túi tiền mình hay không.
Điều này tạo cảm giác thoải mái cho khách hàng khi quyết định lựa chọn món hàng
vừa y.

Tuy nhiên một số cửa hiệu bán lẻ không ghi giá bán, hoặc có ghi nhưng khách hàng cũng có thể hỏi lại người bán giá cả. trong trường hợp này người bán cần phải biết cách nói giá.

Đừng bao giờ trả lời ngay câu hỏi: “món hàng này giá bao nhiêu?”. Người bán
có kinh nghiệm thường thường kéo sự chú ý vào nét nổi bật, lợi ích của món hàng rồi
dần dần nói xen giá vào. Nguyên tắc cơ bản là phải làm cho khách hàng thấy món
hàng to hơn giá bán. Và phải diễn giải mức giá dường như nhỏ đi một cách khéo léo.

Nhiệm vụ của người bán là giải thích cho khách hàng biết giá này là vừa đúng theo cách sau:

- Đừng đưa ra con số trước. chẳng hạn, khách hỏi “Quyển sách này giá bao nhiêu?” người bán có thể đáp: “đây là cuốn sách do giáo sư A biên soạn, giáo sư A rất có uy tín trong lĩnh vực này, ông đã viết rất nhiều cuốn. Giá bán lẻ là 50.000 đ, nếu mua theo số lượng lớn sẽ được giảm 5%”

- Hoặc có thể nói cho giá nhỏ đi bằng cách ngắt ra từng đoạn (ví dụ giá của một bộ Veston sẽ được chia ra là giá vải, giá phụ liệu….). Hoặc có thể nêu giá theo luật tam số, nghĩa là người bán có thể đưa ra 3 mẫu hàng cùng loại sản phẩm có 3 mức giá khác nhau theo chất lượng mỗi mầu: cao-trung bình- thấp. nhờ cách này khách hàng nào -giầu-trung bình-nghèo đều có thể tìm đựoc món hàng vừa y theo mong muốn của họ.

Thương lượng và xử lý các phàn nàn của khách hàng

Người bán lẻ thường gặp sự phàn nàn của khách hàng về sản phẩm hoặc giá
cả. việc phàn nàn về sản phẩm sẽ được người bán hạn chế bằng việc lựa chọn sản
phẩm phù hợp với nhu cầu của khách  hàng. Nếu có sự phàn nàn về chất lượng,
người bán cần nhấn mạnh các nét nổi bật đối với từng sản phẩm hoặc dịch vụ. người
bán hàng có kinh nghiệm nên dự đoán trước các loại phàn nàn trên trước khi nó được
người mua đưa ra.

Đối với những phản đối vè giá cả, người bán sẽ chứng minh giá cả hợp ly theo chất lượng hoặc giá này có kèm dịch vụ sau bán hàng của cửa hiệu. đôi khi họ cần thời gian suy nghĩ trước khi quyết định nên do dự.

Một số chú y mà người bán hàng cần quan tâm để thương lượng khi gặp sự phàn nàn:

- Căn cứ vào chất lượng sản phẩm.

- Căn cứ vào các nét đặc trưng nổi bật

-Căn cứ vào nguồn gốc sản phẩm

- Căn cứ vào nơi sản xuất, phương pháp sản xuất

- Căn cứ vào công dụng món hàng.

Tùy từng món hàng, người bán sẽ suy nghĩ để tìm ra các ly lẽ để gây hứng thú
cho khách hàng. Có những trường hợp khách hàng từ chối thực sự và đôi khi gây khó
chịu cho người bán hàng, nhưng người bán hàng cần nhớ rằng “khách hàng luôn luôn
đúng”.

Kết thúc bán hàng

Sau khi thương lượng với cá phàn nàn hoặc những khứoc từ mua hàng, người bàn cần nhận biết các tín hiệu muốn kết thúc thể hiện ở khách hàng như tín hiệu bằng lời, tín hiệu thể hiện qua cử chỉ. Các kỹ thuật sau cần lưu ý.

- Làm cho khách hàng hết do dự. Người bán hàng rất tự tin vào sản phẩm, vào lời giới thiệu của mình, nắm bắt ý nghĩ của khách hàng thông qua cử chỉ, lời nói,… để kết thúc.

- Dùng câu hỏi phụ. Đây là một câu hỏi về một vấn đề phụ liên quan đến món hàng. Chẳng hạn, một bà khách vào cửa hàng quần áo, sau một lúc lựa chọn kiểu cách, người bán hàng không nên hỏi “bà mua bộ này chứ?” mà chỉ cần hỏi “bà chọn mầu xanh hay trắng?”

- Tác động cụ thể. Khi mời chào, người bán nên thực hiện một động tác cụ thể
nào đó để khách hàng muốn khước từ cũng khó lòng từ chối. Chẳng hạn, người phát
hành báo chí đi chào hàng để có đơn hàng ở các đơn vị cơ quan hoặc hộ gia đình.
Sau khi giới thiệu vài loại, miệng mời, tay cầm bút ghi vào sổ đăng ky một cách tự
nhiên “tôi nghi tên ông/bà mua báo dài hạn 6 tháng hay 1 năm à? Ông không cần trả
tiền trứơc, chúng tôi sẽ gửi báo đến, 3 tháng sau ông trả tiền cũng được.”

- Gợi ý sắp có một biến cố mới xảy ra. Trong dân gian người buôn lẻ hay gợi ý
kiểu này để mời mọc khách hàng nhưng đa số đều nêu ra sự kiện giả tạo để mong
bán đựơc một món hàng. Người bán lẻ chuyên nghiệp không được dùng mánh khóe đó, cần phải nêu ra sự kiện có thật. Chẳng hạn, đại diện thương mại của công ty kinh
doanh bất động sản nói với khách hàng rằng “Đây là căn hộ có vị trí khá tốt trong
khu vực này,, hiện đã có người xem rồi và họ đang bàn bạc với gia đình để quyết
định. Ông bà có thể quyết định mua hay không thì nên trả lời sớm. tôi không dám
hứa giữ lại đến ngày mai”. Kỹ thuật này đánh vào tâm ly sợ thua thiệt của khách
hàng.

- Gợi ý tính bắt chước. Ví dụ ở cửa hiệu bán đồ trang sức, người bán có thể nói “Món hàng này vừa được siêu ngừơi mẫu A mua đấy”.

Việc gợi y tính bắt chước là kích thích những khách hàng hay ngưỡng mộ các
thần tựơng trong các lĩnh vực hoạt động văn hó thể thao hoặc những người có uy tín.

- Một số kỹ thuật khác như kích thích khách hàng mua băng quà tặng hoặc là mời khách hàng mua giúp. Đây là ván cuối cùng thực hiện với hy vọng có một sự kết thúc sau khi đã đưa ra mọi ly lẽ mà chưa thuyết phục được khách hàng. Kỹ thuật này đánh vào tâm ly thích ban ân của người mua. Cách mời mua giúp cần được thể hiện một cách lịch sự, không nài ép quá đáng khiến khách hàng bực mình