Mục đích sử dụng
Biểu mẫu "Hướng dẫn sử dụng bình PCCC" được thiết kế nhằm cung cấp cho người lao động, nhân viên văn phòng, bảo vệ và đội phòng cháy chữa cháy cơ sở các bước thao tác nhanh, chính xác khi cần sử dụng bình chữa cháy xách tay. Tài liệu này giúp người dùng nắm được điều kiện để bình hoạt động hiệu quả, quy trình 3 bước cơ bản từ tháo chốt, cầm vòi đến bóp cò phun chất chữa cháy. Đồng thời, biểu mẫu nhấn mạnh các lưu ý an toàn quan trọng như không hướng vòi vào người khác và chỉ dành cho người có đủ sức khỏe. Đây là tài liệu bắt buộc phải được niêm yết gần khu vực đặt bình chữa cháy trong mọi cơ sở sản xuất, kinh doanh và nhà chung cư.
Ai điền và khi nào
Biểu mẫu này do bộ phận an toàn lao động hoặc đội phòng cháy chữa cháy cơ sở soạn thảo và cập nhật. Người chịu trách nhiệm điền thông tin vào biểu mẫu là cán bộ quản lý an toàn hoặc người được phân công kiểm tra, bảo trì bình chữa cháy định kỳ. Thời điểm điền biểu mẫu là khi bình chữa cháy mới được trang bị, sau mỗi lần kiểm tra áp suất hàng tháng, hoặc ngay sau khi bình được sử dụng để chữa cháy thực tế. Ngoài ra, biểu mẫu cũng cần được cập nhật khi có sự thay đổi về loại bình, hạn sử dụng hoặc khi tổ chức tập huấn phòng cháy chữa cháy cho nhân viên mới.
Hướng dẫn điền từng mục
- Tiêu đề biểu mẫu: Ghi rõ "Hướng dẫn sử dụng bình PCCC" – đây là tên tài liệu, không cần thay đổi. Nếu có nhiều loại bình khác nhau, có thể bổ sung thêm loại bình (bột, CO2, khí) vào sau tiêu đề.
- Thuộc danh mục: Chọn danh mục "Phòng cháy chữa cháy" (mã số 7) để phân loại tài liệu vào đúng nhóm quy trình an toàn. Không chọn nhầm sang danh mục khác như bảo trì thiết bị hay đào tạo chung.
- Hình ảnh minh họa: Chèn ảnh chụp thực tế của bình chữa cháy đang được sử dụng tại cơ sở, có chú thích các bộ phận số 1 (chốt an toàn), số 2 (cổ bình), số 3 (vòi phun), số 4 (cần bóp). Ảnh phải rõ nét, đủ ánh sáng để nhân viên dễ nhận diện.
- Hướng dẫn sử dụng - Mục 1 (Điều kiện sử dụng): Ghi thông tin kiểm tra bình: bình còn trong thời hạn bảo hành (kiểm tra tem hạn trên thân bình) và kim áp suất không nằm ở vùng màu đỏ. Nếu kim chỉ vạch đỏ nghĩa là bình đã hết hoặc sắp hết khí đẩy, không được dùng.
- Hướng dẫn sử dụng - Mục 2 (Cách sử dụng): Liệt kê đầy đủ 3 bước: Bước 1 – Tháo chốt (số 1) ra khỏi bình; Bước 2 – Tay phải cầm chắc cổ bình (số 2), tay trái cầm chắc vòi (số 3), người thuận tay trái cầm ngược lại; Bước 3 – Hướng vòi vào gốc lửa (chếch xuống dưới), đứng cách xa đám cháy 1 mét, tay phải bóp cần bóp (số 4) đều đặn. Ghi thêm dòng lưu ý: sau khi thao tác xong, nếu bình còn sử dụng được thì đóng chốt lại để đảm bảo an toàn.
- Hướng dẫn sử dụng - Mục 3 (Lưu ý): Ghi rõ hai nội dung: tuyệt đối không được hướng vòi bình vào người khác; người có sức khỏe yếu, người đang có bệnh không nên sử dụng bình. Có thể bổ sung thêm lưu ý về việc đeo khẩu trang nếu dùng bình bột để tránh hít phải bột chữa cháy.
Lưu ý quan trọng
- Luôn kiểm tra kim áp suất trước khi sử dụng: nếu kim chỉ vào vạch đỏ, tuyệt đối không dùng bình đó để chữa cháy vì áp lực không đủ để phun chất chữa cháy.
- Khi tháo chốt an toàn (số 1), cần thao tác dứt khoát, không giật mạnh quá làm hỏng chốt hoặc làm rơi bình.
- Giữ khoảng cách an toàn tối thiểu 1 mét tính từ vòi phun đến đám cháy, không đứng quá gần vì có thể bị bỏng hoặc bị áp lực phun ngược lại.
- Sau khi sử dụng bình dù chỉ một phần, vẫn phải đóng chốt lại ngay và đưa bình đi nạp lại hoặc thay mới, không để bình đã qua sử dụng ở vị trí cũ.
- Không tự ý tháo rời các bộ phận của bình chữa cháy để sửa chữa, chỉ được bảo dưỡng bởi đơn vị có chuyên môn được cấp phép.
Lỗi thường gặp
- Không kiểm tra kim áp suất trước khi dùng: nhiều người chỉ nhìn thấy bình còn nguyên chốt là đã mang đi chữa cháy, dẫn đến khi bóp cò không có chất chữa cháy phun ra vì bình đã hết khí đẩy.
- Cầm vòi sai tay hoặc cầm quá cao: người dùng thường cầm vòi ở gần đầu phun thay vì cầm ở gần cổ bình, làm giảm khả năng điều hướng và dễ bị bỏng tay do khí lạnh (đối với bình CO2).
- Đứng quá gần đám cháy: do hoảng loạn, nhiều người lao vào đám cháy chỉ cách 20-30 cm, khiến bột hoặc khí phun ra bị phân tán không hiệu quả, đồng thời nguy cơ bị lửa tạt vào người rất cao.
- Hướng vòi phun thẳng vào ngọn lửa thay vì vào gốc lửa: phun vào ngọn chỉ làm bay bụi hoặc khí mà không dập được gốc cháy, khiến đám cháy bùng phát trở lại ngay sau đó.
- Không đóng chốt lại sau khi sử dụng: nhiều người để bình ở tình trạng đã mở chốt, dễ gây kích hoạt vô tình làm phun chất chữa cháy ra ngoài, lãng phí và mất an toàn.
