Quy trình kiểm tra thiết bị đo lường ISO xây dựng

Hướng dẫn sử dụng biểu mẫu

Mục đích sử dụng

Biểu mẫu và quy trình này được thiết lập nhằm thống nhất việc quản lý, kiểm tra và sử dụng các thiết bị đo lường trong quá trình thi công công trình. Mục tiêu chính là đảm bảo mọi thông số đo đạc và kết quả tính toán từ quá trình đo lường đều đạt độ chính xác và tin cậy cao nhất. Việc áp dụng đúng quy trình giúp doanh nghiệp kiểm soát chất lượng công trình, tuân thủ các tiêu chuẩn ISO và yêu cầu pháp lý hiện hành.

Ai điền và khi nào

Biểu mẫu này do các phụ trách đơn vị, người được giao quản lý thiết bị đo và nhân viên kỹ thuật tại các đơn vị trực thuộc Công ty Mẹ thực hiện. Việc điền và cập nhật diễn ra định kỳ 2 lần mỗi năm hoặc đột xuất khi có nhu cầu mua sắm, thuê thiết bị mới, hoặc khi phát hiện thiết bị có sai lệch, hư hỏng. Ngoài ra, biểu mẫu cũng được sử dụng khi kết thúc dự án để kiểm tra và xác nhận chất lượng thiết bị trước khi đưa vào bảo quản.

Hướng dẫn điền từng mục

  1. Danh mục thiết bị đo (BM.10B.01): Liệt kê toàn bộ thiết bị đo đơn vị đang quản lý, bao gồm cả thiết bị trong diện phải hiệu chuẩn/kiểm định và thiết bị thông thường. Ghi rõ tên thiết bị, mã số, năm sản xuất, tình trạng kỹ thuật và người phụ trách.
  2. Biểu theo dõi quản lý, sử dụng thiết bị đo (BM.10B.02): Ghi nhận chi tiết quá trình sử dụng, bảo dưỡng, hiệu chuẩn và kiểm định của từng thiết bị. Cập nhật ngày thực hiện, kết quả kiểm tra, chữ ký của người thực hiện và người xác nhận.
  3. Xác định nhu cầu thiết bị đo: Mô tả rõ nhu cầu về số lượng, chủng loại thiết bị cần trang bị hoặc thuê, dựa trên kế hoạch sản xuất kinh doanh và yêu cầu kỹ thuật của công trình.
  4. Kiểm soát thiết bị trong quá trình sử dụng: Ghi lại các hoạt động kiểm tra định kỳ, đào tạo nhân viên, bảo quản thiết bị và xử lý các thiết bị không đạt yêu cầu. Đánh dấu loại bỏ hoặc ký hiệu loại bỏ đối với thiết bị hư hỏng.
  5. Kiểm định, hiệu chuẩn thiết bị: Xác nhận lịch hiệu chuẩn/kiểm định theo quy định (đối với thiết bị trong diện bắt buộc) hoặc kiểm tra xác nhận 6 tháng/lần (đối với thiết bị thông thường). Ghi rõ tổ chức hoặc cá nhân thực hiện việc hiệu chuẩn.
  6. Hồ sơ lưu trữ: Ghi chú thời gian lưu trữ hồ sơ thiết bị: 05 năm sau khi loại bỏ đối với thiết bị trong diện hiệu chuẩn, 03 năm đối với hồ sơ quản lý chung. Đảm bảo hồ sơ có đầy đủ chữ ký xác nhận theo quy định.

Lưu ý quan trọng

  • Chỉ giao thiết bị đo cho những cá nhân đã được đào tạo và có năng lực quản lý, sử dụng theo đúng quy định.
  • Thiết bị đo mới hoặc thiết bị không sử dụng thường xuyên bắt buộc phải được hiệu chuẩn hoặc kiểm định trước khi đưa vào sử dụng lần đầu.
  • Khi phát hiện thiết bị có trục trặc hoặc nghi ngờ về độ tin cậy, phải tiến hành hiệu chuẩn lại ngay lập tức, không được tiếp tục sử dụng.
  • Việc thuê thiết bị đo hoặc tổ chức đo lường bên ngoài phải tuân thủ quy trình thuê dịch vụ QT.10A và chỉ làm việc với các tổ chức có đủ năng lực pháp nhân.
  • Kết quả hiệu chuẩn và kiểm định phải có đầy đủ chữ ký xác nhận của người thực hiện và người phụ trách, lưu trữ trong hồ sơ quản lý thiết bị.

Lỗi thường gặp

  • Không cập nhật danh mục thiết bị đo định kỳ, dẫn đến thiếu sót thiết bị trong diện phải kiểm định hoặc bỏ sót thiết bị mới mua.
  • Giao thiết bị cho nhân viên chưa qua đào tạo hoặc không có kỹ năng sử dụng, gây sai lệch kết quả đo và hư hỏng thiết bị.
  • Bỏ qua việc kiểm tra xác nhận chất lượng thiết bị sau khi kết thúc dự án, dẫn đến thiết bị xuống cấp khi bảo quản dài hạn.
  • Không đánh dấu hoặc loại bỏ thiết bị hư hỏng, vô tình đưa thiết bị không đạt chuẩn vào sử dụng cho công trình tiếp theo.
  • Lưu trữ hồ sơ không đúng thời gian quy định (dưới 3 năm đối với hồ sơ chung hoặc dưới 5 năm đối với thiết bị trong diện hiệu chuẩn), gây khó khăn khi kiểm tra hoặc truy xuất nguồn gốc.

Nội dung biểu mẫu

1. Mục đích:

Đưa ra các quy định thống nhất về việc quản lý sử dụng các thiết bị đo lường trong quá trình thi công công trình, đảm bảo các thông số đo và kết quả tính toán thu được từ quá trình đo lường đạt độ tin cậy cao nhất.

2. Phạm vi áp dụng:

Áp dụng tại các đơn vị trong Công ty Mẹ.

3.Tài liệu liên quan:

-Văn bản pháp quy hiện hành của Nhà nước và Công ty Mẹ về hoạt động đo lường.

- Các quy trình liên quan.

4. Định nghĩa:

-"Thiết bị đo" là các thiết bị kỹ thuật dùng để gia công các tín hiệu mang thông tin đo thành dạng thông số tiện lợi cho người quan sát. Độ chính xác, điều kiện, kỹ năng sử dụng thiết bị đo ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả đo.

-Thiết bị đo (trong Công ty Mẹ) được phân chia theo quản lý và sử dụng bao gồm:

+ Thiết bị đo trong diện phải hiệu chuẩn, kiểm định (thiết bị quang học, điện tử, cơ khí chính xác cao...)

+ Thiết bị đo không trong diện phải hiệu chuẩn, kiểm định (thước đo, cân thông thường, thùng, hộc, cốc đo khối lượng...)

5. Nội dung:

5.1. Trách nhiệm quản lý, sử dụng thiết bị đo:

-Phụ trách đơn vị có trách nhiệm:

+ Giao thiết bị đo cho các cá nhân đủ năng lực quản lý, sử dụng;

+ Ban hành, phổ biến các quy định về quản lý, sử dụng thiết bị đo.

+ Tổ chức việc theo dõi, kiểm tra các thiết bị đo.

- Người được giao trách nhiệm quản lý, sử dụng

+ Tổ chức quản lý, sử dụng các thiết bị đo được giao.

+ Thực hiện đầy đủ, nghiêm túc các quy định về quản lý sử dụng thết bị đo theo các tiêu chuẩn quy phạm, hướng dẫn hiện hành của Nhà nước, Công ty Mẹ, đơn vị.

+ Chủ động tiến hành hoặc đề xuất biện pháp xử lý các sai lệch, hư hỏng của thiết bị đo hiện có và bổ sung thiết bị đo mới nhằm đảm bảo yêu cầu chất lượng, kế hoạch sử dụng của đơn vị.

-Phòng Kế hoạch tổng hợp:

+ Kiểm soát hoạt động đo lường của các đơn vị theo chức năng nhiệm vụ được giao

+ Tiếp nhận, xem xét các đề xuất liên quan đến việc cung cấp thiết bị đo của các đơn vị trình lãnh đạo Tổng Công ty giải quyết.

+ Xây dựng định hướng, kế hoạch phát triển hoạt động đo lường của Công ty Mẹ và các đơn vị.

5. 2. Trình tự quản lý sử dụng thiết bị đo:

5.2.1. Xác định nhu cầu thiết bị đo:

-Nhu cầu thiết bị đo được lập trên cơ sở trách nhiệm và thực tế triển khai hoạt động sản xuất kinh doanh của đơn vị. Việc xác định nhu cầu thiết bị đo được tiến hành định kỳ hoặc đột xuất nhằm đáp ứng cao nhất yêu cầu sử dụng của đơn vị.

-Nhu cầu thiết bị đo được giải quyết bằng cách:

+ Đơn vị tự trang bị;

+ Công ty Mẹ cung cấp trên cơ sở đề xuất của đơn vị.

-Trường hợp Công ty Mẹ không có năng lực đo; hoặc cần bằng chứng khách quan về đo lường, đơn vị phải tiến hành thuê thiết bị đo hoặc tổ chức đủ năng lực thực hiện đo lường. Việc thuê thiết bị, tổ chức đo lường được thực hiện theo quy trình thuê dịch vụ, chuyên gia QT.10A.

5.2.2. Kiểm soát thiết bị đo trong quá trình quản lý, sử dụng:

- Đơn vị quản lý, sử dụng các thiết bị đo phải:

+ Các thiết bị đo trong đơn vị đều được giao cho người có năng lực (đã được đào tạo) quản lý, sử dụng.

+ Lập danh mục và cập nhật các thiết bị đo (các thiết bị đo trong diện phải hiệu chuẩn hoặc kiểm định) do đơn vị đang quản lý sử dụng theo biểu mẫu BM.10B.01.

+ Lập lý lịch và duy trì hồ sơ của các thiết bị đo trong diện phải hiệu chuẩn hoặc kiểm định theo quy định của Công ty Mẹ và đơn vị.

+ Định kỳ (2 lần/ năm) đăng ký danh sách thiết bị đo của đơn vị với Phòng Kế hoạch tổng hợp.

+ Thực hiện đào tạo, hướng dẫn thường xuyên nghiệp vụ quản lý sử dụng thiết bị đo cho các cá nhân được giao trách nhiệm.

+ Tuân thủ đầy đủ, nghiêm túc các quy định của Công ty Mẹ về bảo quản, bảo dưỡng thiết bị đo trong suốt quá trình sử dụng.

+ Thực hiện nghiêm túc các quy định của Công ty Mẹ trong việc kiểm tra hồ sơ, tài liệu và chất lượng các thiết bị đo do các tổ chức, cá nhân được thuê đưa vào sử dụng trong dự án, công trình, công việc của đơn vị.

+ Loại bỏ tất cả các thiết bị đo không đảm bảo chất lượng (hư hỏng, độ chính xác không đáp ứng yêu cầu...) trong quá trình thực hiện dự án, công trình, công việc của đơn vị.

 + Thực hiện kiểm tra, xác nhận chất lượng thiết bị đo khi kết thúc dự án, công trình, công việc trước khi đưa vào bảo quản.

- Các thiết bị đo không đáp ứng được các yêu cầu về quản lý sử dụng đều được đánh dấu loại bỏ hoặc ký hiệu loại bỏ.

5.2.3. Kiểm định, hiệu chuẩn các thiết bị đo:

a - Thiết bị đo trong diện phải hiệu chuẩn hoặc kiểm định:

+ Phải được hiệu chuẩn, kiểm định theo đúng thời gian và quy định về quản lý kỹ thuật đặt ra đối với thiết bị đo đó. Thời gian hiệu chuẩn và kiểm định thiết bị được thể hiện trong lý lịch hoặc biểu theo dõi quản lý, sử dụng thiết bị đo BM.10B.02.

+ Kiểm tra, hiệu chỉnh các thiết bị đo mới và trước khi đưa thiết bị vào sử dụng.

+ Các thiết bị đo không sử dụng thường xuyên cần được hiệu chuẩn hoặc kiểm định trước khi đưa vào sử dụng.

+ Thiết bị đo bị trục trặc hoặc có nghi ngờ về độ tin cậy trong quá trình sử dụng cũng cần được hiệu chuẩn hoặc kiểm định lại.

+ Việc hiệu chuẩn, kiểm định (kiểm tra xác nhận tình trạng) thiết bị đo được thực hiện bởi:

ú  Người được giao trách nhiệm quản lý, sử dụng đối với các thiết bị đo được phép tự hiệu chuẩn được.

ú  Tổ chức, cá nhân bên ngoài đối với thiết bị đo mà Công ty Mẹ hoặc đơn vị không có đủ năng lực hoặc tư cách pháp nhân thực hiện.

-Đối với các thiết bị đo tự hiệu chuẩn, đơn vị quản lý, sử dụng phải lập quy định, hướng dẫn về việc hiệu chuẩn; kiểm tra xác nhận thiết bị đo.

-Kết quả hiệu chuẩn hoặc kiểm định phải có đầy đủ các chữ ký xác nhận theo quy định và được lưu hồ sơ quản lý thiết bị đo.

b- Thiết bị đo trong diện không phải hiệu chuẩn, kiểm định:

+ Được kiểm tra xác nhận định kỳ 1lần/6 tháng và trước khi sử dụng.

+ Việc kiểm tra, đánh giá thiết bị, đơn vị thực hiện trên cơ sở các thiết bị chuẩn và các yêu cầu về quản lý, sử dụng đặt ra.

6. Hồ sơ:

- Tài liệu, hồ sơ liên quan đến quá trình tiếp nhận, quản lý, sử dụng thiết bị đo  được các đơn vị duy trì và lưu trữ.

- Hồ sơ các thiết bị đo trong diện phải hiệu chuẩn, kiểm định được đơn vị duy trì trong suốt thời gian sử dụng thiết bị và lưu trữ 05 năm sau khi loại bỏ thiết bị.

- Hồ sơ quản lý, sử dụng chung của các thiết bị đo được lưu trữ trong thời gian 03 năm kể từ khi đưa vào lưu trữ.

7 . Phụ lục:

Danh mục thiết bị đo: BM.10B.01

Biểu theo dõi quản lý, sử dụng thiết bị đo: BM.10B.02