Hướng dẫn điền nội dung công việc kiểm toán nội bộ

Mục đích sử dụng

Biểu mẫu "Nội dung công việc của kiểm toán nội bộ" được thiết kế nhằm hệ thống hóa và liệt kê đầy đủ ba mảng công việc chính mà bộ phận kiểm toán nội bộ phải thực hiện trong doanh nghiệp. Mục đích chính là giúp kiểm toán viên nội bộ xác định rõ phạm vi trách nhiệm, từ đó lập kế hoạch kiểm toán chi tiết và triển khai công việc một cách có hệ thống. Biểu mẫu này cũng là cơ sở để Ban Tổng Giám đốc và Hội đồng Quản trị đánh giá mức độ bao phủ của hoạt động kiểm toán nội bộ đối với toàn bộ rủi ro của công ty.

Ai điền và khi nào

Biểu mẫu này do Trưởng bộ phận Kiểm toán nội bộ hoặc kiểm toán viên nội bộ được phân công chịu trách nhiệm điền và cập nhật. Thời điểm điền biểu mẫu là vào đầu mỗi kỳ kiểm toán (thường là đầu năm tài chính hoặc đầu quý) khi lập kế hoạch kiểm toán tổng thể. Ngoài ra, biểu mẫu cũng cần được rà soát và điều chỉnh khi có sự thay đổi về quy mô hoạt động, cơ cấu tổ chức hoặc các quy định pháp lý mới liên quan đến lĩnh vực kinh doanh của công ty.

Hướng dẫn điền từng mục

1. Kiểm toán báo cáo tài chính: Ghi rõ các công việc cụ thể như kiểm tra tính kịp thời, đầy đủ, khách quan, trung thực và hợp lý của báo cáo tài chính. Cần liệt kê các chỉ tiêu trọng yếu cần kiểm tra như doanh thu, chi phí, hàng tồn kho, công nợ.
2. Kiểm tra tính tuân thủ (mục 1): Mô tả việc kiểm tra sự tuân thủ luật pháp, chính sách tài chính, chế độ kế toán và các quy định của Nhà nước. Đồng thời ghi nhận việc chấp hành các nghị quyết, quyết định của Hội đồng Quản trị và Ban Tổng Giám đốc.
3. Kiểm tra tính tuân thủ (mục 2): Liệt kê chi tiết các quy trình nghiệp vụ cần kiểm tra như quy trình mua hàng, đặt hàng, nhập kho, đổi trả hàng hóa, quy trình gọi thầu xây dựng và mua sắm tài sản cố định.
4. Kiểm tra tính tuân thủ (mục 3): Ghi nhận việc kiểm tra sự chấp hành các nguyên tắc, chuẩn mực kế toán từ khâu lập chứng từ, vận dụng tài khoản, ghi sổ kế toán đến tổng hợp và trình bày báo cáo tài chính.
5. Kiểm toán hoạt động (mục 1): Mô tả việc kiểm tra tính tiết kiệm và hiệu quả trong sử dụng các nguồn lực như nhân lực, vật tư, hàng hóa, tài sản và tiền vốn. Cần nêu rõ phương pháp đánh giá hiệu suất sử dụng.
6. Kiểm toán hoạt động (mục 2 và 3): Ghi nhận việc kiểm tra hiệu quả sản xuất kinh doanh, phân phối quỹ thu nhập và đánh giá hiệu quả hoạt động của các phòng ban trong việc thực hiện mục tiêu kinh doanh của công ty.

Lưu ý quan trọng

• Biểu mẫu này chỉ mang tính liệt kê nội dung công việc tổng quát, không phải là kế hoạch kiểm toán chi tiết. Cần xây dựng thêm chương trình kiểm toán cụ thể cho từng mục.
• Khi điền, cần đảm bảo mỗi nội dung công việc được mô tả rõ ràng, có thể đo lường được và phù hợp với đặc thù ngành nghề kinh doanh của công ty.
• Các mục kiểm tra tính tuân thủ cần được cập nhật thường xuyên theo các văn bản pháp luật mới nhất và các quy chế nội bộ hiện hành.
• Phần kiểm toán hoạt động cần xác định rõ tiêu chí đánh giá hiệu quả để tránh đánh giá chủ quan, thiếu căn cứ.

Lỗi thường gặp

• Nhầm lẫn giữa kiểm toán báo cáo tài chính và kiểm toán hoạt động: nhiều người thường gộp chung hai nội dung này, dẫn đến thiếu sót trong phạm vi kiểm toán.
• Bỏ sót các quy trình nghiệp vụ cụ thể khi liệt kê phần kiểm tra tính tuân thủ, chỉ ghi chung chung mà không nêu rõ tên quy trình cần kiểm tra.
• Không cập nhật các quy định pháp luật mới khi điền nội dung kiểm tra tuân thủ, dẫn đến việc kiểm toán dựa trên các quy định đã hết hiệu lực.
• Phần kiểm toán hoạt động thường bị viết quá chung chung, thiếu các chỉ tiêu định lượng cụ thể để đánh giá hiệu quả sử dụng nguồn lực.