Hướng dẫn thủ tục kiểm soát thiết bị đo theo ISO 9001

Hướng dẫn sử dụng biểu mẫu

Mục đích sử dụng

Thủ tục này được ban hành nhằm thiết lập một quy trình chuẩn để quản lý, kiểm soát và hiệu chuẩn tất cả các thiết bị đo lường trong công ty. Mục tiêu cuối cùng là đảm bảo mọi thiết bị đo đều hoạt động chính xác, đáp ứng đúng các quy định của nhà nước và tiêu chuẩn ISO 9001. Nhờ đó, công ty có thể kiểm soát chất lượng sản phẩm đầu ra, giảm thiểu rủi ro sai lệch số liệu trong sản xuất và kinh doanh. Đây là tài liệu bắt buộc đối với bất kỳ doanh nghiệp nào muốn duy trì hệ thống quản lý chất lượng hiệu quả.

Ai điền và khi nào

Đối tượng chính thực hiện thủ tục này là Tổ trưởng Bảo trì và Nhân viên Bảo trì. Tổ trưởng Bảo trì có trách nhiệm lập Danh mục thiết bị đo (mã số 0106), Lịch hiệu chuẩn (mã số 0107) và Kế hoạch hiệu chuẩn (mã số 0108) vào đầu mỗi năm hoặc khi có thiết bị đo mới đưa vào sử dụng. Nhân viên Bảo trì thực hiện việc hiệu chuẩn, kiểm tra xác nhận nội bộ và dán tem theo đúng kế hoạch đã được phê duyệt. Trưởng Bộ phận cấp trên và Ban Tổng Giám đốc sẽ kiểm tra, xác nhận và phê duyệt các tài liệu này trước khi thực hiện.

Hướng dẫn điền từng mục

  1. Danh mục thiết bị đo (mã số 0106): Tổ trưởng Bảo trì liệt kê toàn bộ thiết bị đo đang sử dụng trong phạm vi xí nghiệp. Cần ghi rõ tên thiết bị, mã số, model, số seri, phạm vi đo, độ chính xác và vị trí lắp đặt. Danh mục phải được cập nhật ngay khi có thiết bị mới hoặc thanh lý thiết bị cũ.
  2. Lịch hiệu chuẩn (mã số 0107): Dựa trên danh mục thiết bị đo, Tổ trưởng Bảo trì lập lịch hiệu chuẩn định kỳ một năm một lần cho từng thiết bị. Ghi rõ ngày dự kiến hiệu chuẩn, tên thiết bị và đơn vị thực hiện hiệu chuẩn (nội bộ hoặc bên ngoài). Lịch này phải được Trưởng Bộ phận cấp trên kiểm tra và Tổng Giám đốc phê duyệt.
  3. Kế hoạch hiệu chuẩn (mã số 0108): Chi tiết hóa lịch hiệu chuẩn thành kế hoạch cụ thể, bao gồm: thời gian hiệu chuẩn, loại thiết bị, nơi tiến hành, người thực hiện và các yêu cầu kỹ thuật kèm theo. Kế hoạch này được trình cùng lịch hiệu chuẩn lên Tổng Giám đốc phê duyệt trước khi triển khai.
  4. Biên bản kiểm tra (mã số 0109): Sau khi hiệu chuẩn hoặc kiểm tra xác nhận nội bộ, Nhân viên Bảo trì lập biên bản ghi nhận kết quả. Nếu phát hiện thiết bị không đạt tiêu chuẩn, cần ghi rõ thông số sai lệch và chuyển biên bản về bộ phận liên quan để tìm nguyên nhân, đề xuất biện pháp khắc phục.
  5. Xác định dấu hiệu hiệu chuẩn: Sau khi hiệu chuẩn xong, Tổ bảo trì dán tem hoặc giấy dán lên thiết bị. Tem phải ghi rõ: ngày hiệu chuẩn, tên thiết bị, tên và chữ ký của người kiểm tra. Điều này giúp nhận biết trực quan thiết bị nào đã được kiểm định.
  6. Hiệu chuẩn/kiểm tra xác nhận nội bộ: Trước khi đưa thiết bị đo vào sử dụng chính thức, Nhân viên Bảo trì phải so sánh với thiết bị chuẩn đã được cơ quan nhà nước hiệu chuẩn. Sau đó dán tem "đã hiệu chuẩn nội bộ". Hàng năm, kiểm tra lại toàn bộ thiết bị cùng loại, loại bỏ thiết bị không đạt và lập biên bản theo mã số 0109.

Lưu ý quan trọng

  • Toàn bộ hồ sơ liên quan đến quá trình hiệu chuẩn phải được lưu giữ cẩn thận theo Thủ tục kiểm soát hồ sơ của công ty. Không được làm mất hoặc hủy bỏ bất kỳ tài liệu nào khi chưa có sự cho phép.
  • Lịch hiệu chuẩn và kế hoạch hiệu chuẩn bắt buộc phải được Tổng Giám đốc phê duyệt trước khi thực hiện. Mọi thay đổi về lịch đều phải thông báo và xin phê duyệt lại.
  • Trong quá trình sử dụng, nếu phát hiện thiết bị đo có biểu hiện không chính xác, mờ số, hoặc hư hỏng, bộ phận sử dụng phải báo ngay cho bộ phận bảo trì để kiểm tra hoặc thay thế. Không được tự ý sửa chữa.
  • Hàng năm, các Tổ bảo trì phải tiến hành hiệu chuẩn hoặc kiểm tra xác nhận lại thiết bị đo ít nhất một lần, trừ trường hợp đột xuất theo yêu cầu của Ban Tổng Giám đốc hoặc khách hàng.
  • Kết quả hiệu chuẩn phải được chuyển giao đầy đủ cho Tổ trưởng Bảo trì, bao gồm thiết bị, dấu hiệu hiệu chuẩn và hướng dẫn bảo quản. Không được tự ý cất giữ kết quả riêng lẻ.

Lỗi thường gặp

  • Không cập nhật danh mục thiết bị đo khi có thiết bị mới hoặc thanh lý, dẫn đến thiếu sót trong kế hoạch hiệu chuẩn. Cần kiểm tra danh mục định kỳ hàng tháng.
  • Lập lịch hiệu chuẩn nhưng không trình Trưởng Bộ phận cấp trên kiểm tra và Tổng Giám đốc phê duyệt, làm mất tính pháp lý của tài liệu. Phải tuân thủ đúng quy trình phê duyệt.
  • Không dán tem hoặc dán tem thiếu thông tin sau khi hiệu chuẩn, gây khó khăn cho việc nhận biết thiết bị đã qua kiểm định. Tem phải ghi đầy đủ ngày, tên thiết bị và chữ ký.
  • Bỏ qua việc kiểm tra xác nhận nội bộ trước khi đưa thiết bị vào sử dụng, dẫn đến sai số đo lường ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm. Phải thực hiện so sánh với thiết bị chuẩn trước khi dùng.
  • Không lập biên bản kiểm tra (mã số 0109) khi phát hiện thiết bị không đạt tiêu chuẩn, làm mất căn cứ để tìm nguyên nhân và khắc phục. Mọi sai lệch đều phải được ghi nhận bằng văn bản.

Nội dung biểu mẫu

THỦ TỤC

HIỆU CHUẨN & KIỂM SOÁT THIẾT BỊ ĐO

1. Mục đích:

Nhằm đảm bảo cho việc quản lý các thiết bị đo của Công ty luôn đáp ứng đúng theo qui định về thiết bị đo của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

2. Phạm vi:

Áp dụng cho việc kiểm soát thiết bị đo trong phạm vi…..

3. Định nghĩa:

3.1 Các thuật ngữ trong Thủ tục này được sử dụng phù hợp theo tiêu chuẩn ISO 9001:2000 và ISO 14001:1996

3.2 Các từ viết tắt:

- Ban Tổng Giám Đốc : BTGĐ

- Đại diện lãnh đạo : ĐDLĐ

4. Nội dung:

4.1 Qui trình:

Người thực hiện

Qui trình

Tài liệu

Tổ trưởng Bảo trì

Tổ trưởng Bảo trì

Trưởng Bộ phận cấp trên

Tổ trưởng Bảo trì

Trưởng Bộ phận cấp trên

Nhân viên bảo trì

Trưởng Bộ phận cấp trên

Nhân viên bảo trì

Nhân viên bảo trì

Nhân viên bảo trì

Danh mục thiết bị đo: 0106

Lịch hiệu chuẩn: 0107

Kế hoạch hiệu chuẩn: 0108

Kế hoạch hiệu chuẩn, lịch hiệu chuẩn

Thủ tục kiểm soát hồ sơ

4.2   Giải thích qui trình:

a> Lập danh mục thiết bị đo:

- Tổ trưởng bảo trì lập danh mục thiết bị đo, bao gồm các thiết bị đo trong phạm vi xí nghiệp đang sử dụng.

- Danh mục thiết bị đo phải hoàn thành đầy đủ theo biểu mẫu mã số: 0106

b> Lập lịch hiệu chuẩn/kiểm tra thiết bị đo lường:

- Trên cơ sở kế hoạch làm việc của Tổ bảo trì, theo yêu cầu đối với các thiết bị kiểm soát thiết bị đo là được hiệu chuẩn hay kiểm tra xác nhận một năm một lần, lịch hiệu chuẩn do Tổ trưởng Bảo trì lập theo biểu mẫu mã số: 0107

- Lịch hiệu chuẩn phải được chuyển cho Trưởng Bộ phận cấp trên kiểm tra, xác nhận trước khi trình Tổng Giám Đốc phê duyệt

c> Lập kế hoạch hiệu chuẩn/kiểm tra xác nhận thiết bị đo lường:

- Kế hoạch hiệu chuẩn bao gồm các nội dung sau: thời gian hiệu chuẩn, các loại thiết bị hiệu chuẩn, nơi tiến hành hiệu chuẩn, người thực hiện theo biểu mẫu : 0108

- Kế hoạch hiệu chuẩn được chuyển lên Tổng Giám Đốc phê duyệt cùng với lịch hiệu chuẩn.

d> Thực hiện kế hoạch hiệu chuẩn:

- Người được giao đi hiệu chuẩn thực hiện theo kế hoạch hiệu chuẩn, trong quá trình thực hiện nếu có bất kỳ phát sinh nào thì người thực hiện phải thông báo ngay cho Tổ trưởng bảo trì để xử lý.

- Sau khi hiệu chuẩn xong người thực hiện chuyển giao toàn bộ kết quả lại cho Tổ trưởng bảo trì bao gồm: thiết bị hiệu chuẩn, cách xác định dấu hiệu hiệu chuẩn, cách bảo quản thiết bị hiệu chuẩn….

e> Xác định dấu hiệu hiệu chuẩn:

Tổ bảo trì dán một miếng giấy dán nêu các thông tin sau: ngày hiệu chuẩn, tên thiết bị, tên, chữ ký của người kiểm tra v.v. vào thiết bị đã được hiệu chuẩn.

f> Hiệu chuẩn/kiểm tra xác nhận nội bộ:

- Tất cả các thiết bị đo lường trước khi được sử dụng để đo lường hàng hóa, nguyên phụ liệu để sản xuất, hàng hoá, bán thành phẩm, vật tư cho khách hàng phải được kiểm tra xác nhận nội bộ bằng cách so sánh với thiết bị đã được hiệu chuẩn/kiểm tra xác nhận của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.đo, cân v.v. sau đó dán tem “đã hiệu chuẩn nội bộ”.

- Sau khi hiệu chuẩn, hàng năm Bộ phận bảo trì kiểm tra lại các thiết bị đo cùng loại so với thiết bị đã hiệu chuẩn, loại bỏ hết toàn bộ thiết bị không đạt tiêu chuẩn, lập biên bản kiểm tra theo biểu mẫu: 0109 và chuyển biên bản về các Bộ phận có thiết bị bị sai thông số để tìm ra nguyên nhân, biện pháp khắc phục.

- Trong quá trình sử dụng, nếu thấy thiết bị đo có biểu hiện không chính xác hay bị mờ, không xác định rõ thông số đo v.v. thì bộ phận trực tiếp sử dụng phải báo cho bộ phận bảo trì để kiểm tra hay thay thế.

g> Cập nhật hồ sơ:

- Toàn bộ hồ sơ liên quan đến quá trình hiệu chuẩn thiết bị đo phải được lưu giữ cẩn thận theo Thủ tục kiểm soát hồ sơ.

- Hàng năm các Tổ bảo trì phải tiến hành đi hiệu chuẩn hay kiểm tra xác nhận lại thiết bị đo một lần (trừ trường hợp đột xuất theo yêu cầu của Ban Tổng Giám đốc hay yêu cầu của khách hàng).

5. Tài liệu tham khảo: Sổ tay chất lượng và Sổ tay môi trường

6. Phụ lục:

Danh mục thiết bị đo (mã số: 0106)

Lịch hiệu chuẩn (mã số: 0107)

Kế hoạch hiệu chuẩn (mã số: 0108)

Biên bản kiểm tra (mã số: 0109)