Công văn số 1154/CP-QHQT ngày 26/08/2003 của Chính phủ về việc phê chuẩn Hiệp định lãnh sự Việt Nam - Australia

Kính gửi: Chủ tịch nước

Từ năm 1989 Việt Nam và Ôxtrâylia đã tiến hành đàm phán Hiệp định lãnh sự. Đến cuối năm 1992, hai bên thống nhất được hầu hết các điều khoản trong dự thảo Hiệp định lãnh sự và Nghị định thư về bảo hộ, tiếp xúc lãnh sự với những người mang hộ chiếu và giấy tờ đi lại của Nước cử bị bắt giữa ở Nước tiếp nhận. Ngày 18 tháng 12 năm 1992, Thủ tướng Chính phủ đã trình Chủ tịch nước và được Chủ tịch nước đồng ý việc ký Hiệp định lãnh sự; riêng Nghị định thư về vấn đề bảo hộ và tiếp xúc lãnh sự thì để lại vì Luật Quốc tịch Việt Nam năm 1998 chỉ công nhận công dân Việt Nam có một quốc tịch là quốc tịch Việt Nam. Do phí Ôxtrâylia muốn ký đồng thời Hiệp định lãnh sự và Nghị định thư về bảo hộ và tiếp xúc lãnh sự nên vào thời điểm đó hai bên không ký được Hiệp định.

Từ năm 1992 đến nay, tình hình có nhiều thay đổi. Năm 1994 ta đã Thoả thuận với Hoa Kỳ về tiếp xúc lãnh sự đối với người mang hộ chiếu Hoa Kỳ, Luật Quốc tịch năm 1998 (Điều 41) quy định: “Căn cứ vào những nguyên tắc quy định tại Luật này, cơ quan Nhà nước có thẩm quyền ký kết với nước ngoài Điều ước quốc tế nhằm hạn chế tình trạng hai hoặc nhiều quốc tịch và giải quyết các vấn đề phát sinh từ tình trạng đó”. Theo chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ số 21/2000/CT-TTg ngày 16 tháng 10 năm 2000 về việc thông báo và tiếp xúc lãnh sự đối với công dân nước ngoài và người Việt Nam mang hộ chiếu nước ngoài bị bắt, tạm giữ, tạm giam hoặc đang thi hành án phạt tù tại Việt Nam, thì cơ quan đại diện nước ngoài tại Việt Nam được thông báo và được tiếp xúc lãnh sự với người Việt Nam mang hộ chiếu nước ngoài bị bắt, tạm giữ, tạm giam hoặc đang thi hành án phạt tù tại Việt Nam.

Hiện nay quan hệ Việt Nam - Ôxtrâylia đang ngày càng được củng cố và phát triển theo chiều hướng tích cực. Hai nước đã trao đổi nhiều đoàn cấp cao. Quan hệ kinh tế, thương mại, đầu tư, du lịch... đều phát triển mạnh, mang lại lợi ích cho cả hai nước. Cùng với sự phát triển các quan hệ này, các vấn đề về lãnh sự mà cả hai bên cùng quan tâm, cùng hợp tác giải quyết cùng nhiều lên về số lượng, đa dạng, phức tạp về tính chất.

Xuất phát từ tình hình trên, cả Việt Nam và Ôxtrâylia đều có nhu cầu hợp tác giải quyết các vấn đề lãnh sự, trong đó có cả vấn đề về thông báo, tiếp xúc, và giúp đỡ lãnh sự đối với người Việt Nam mang hộ chiếu Ôxtrâylia bị bắt, tạm giữ, tạm giam hoặc đang thi hành án phạt tù tại Việt Nam. Điều này cũng đáp ứng nguyện vọng của đông đảo bà con Việt kiều sinh sống, làm ăn ở Ôxtrâylia. Hiệp định sẽ là cơ sở pháp lý quan trọng góp phần giải quyết các vấn đề lãnh sự của các cơ quan đại diện của ta tại Ôxtrâylia, góp phần bảo vệ có hiệu quả các quyền và lợi ích hợp pháp của Nhà nước, pháp nhân và công dân ta trên lãnh thổ Ôxtrâylia. Mặt khác, cũng đòi hỏi các cơ quan có thẩm quyền của ta phải thực hiện đúng các nghĩa vụ theo các quy định của Hiệp định.

Được sự uỷ quyền của Thủ tướng Chính phủ, ngày 29 tháng 7 năm 2003, tại Hà Nội, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Dy Niên đã thay mặt Nhà nước ta ký Hiệp định này nhân chuyến thăm Việt Nam của Bộ trưởng Ngoại giao Ôxtrâylia.

Hiệp định lãnh sự Việt Nam - Ôxtrâylia được ký kết với danh nghĩa Nhà nước và được xây dựng trên cơ sở Công ước Viên 1963 về quan hệ lãnh sự, Pháp lệnh lãnh sự năm 1990, Pháp lệnh về quyền ưu đãi, miễn trừ dành cho cơ quan đại diện ngoại giao, cơ quan lãnh sự và đại diện các tổ chức quốc tế tại Việt Nam năm 1993 và các văn bản pháp luật có liên quan khác của Nhà nước ta, có tham khảo các Hiệp định lãnh sự và thoả thuận về lãnh sự ta đã ký với các nước.

Căn cứ Điều 103 Hiến pháp năm 1992 và Điều 10 Pháp lệnh về ký kết và thực hiện Điều ước quốc tế năm 1998. Chính phủ kính đề nghị Chủ tịch nước xem xét phê chuẩn Hiệp định lãnh sự Việt Nam - Ôxtrâylia để Hiệp định có hiệu lực thi hành (xin gửi kèm theo văn bản Hiệp định).