Lễ hội Nàng Hai (Cầu Trăng) của người Tày Ngạn là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, thuộc loại hình lễ hội truyền thống, phân bố tại Tuyên Quang, được ghi danh vào Danh mục quốc gia năm 2018.
| Tiêu chí | Nội dung |
|---|---|
| Tên di sản | Lễ hội Nàng Hai (Cầu Trăng) của người Tày Ngạn |
| Loại hình (Luật 2024) | Lễ hội truyền thống — khoản 4 Điều 10 |
| Loại hình ghi trong quyết định | Lễ hội truyền thống |
| Tỉnh, thành phố hiện hành | Tuyên Quang |
| Tên tỉnh trong quyết định | Hà Giang (trước sắp xếp 2025) |
| Địa bàn cụ thể | Hà Giang (xã Vô Điếm, huyện Bắc Quang) |
| Dân tộc chủ thể | Người Tày — nhóm Tày Ngạn |
| Quyết định công bố | 3609/QĐ-BVHTTDL ngày 27/09/2018 |
| Năm ghi danh | 2018 |
| Số thứ tự trong Danh mục | 258 |
Lễ hội Nàng Hai là nét văn hóa độc đáo, đặc sắc của tộc người Tày Ngạn. Lễ hội thường diễn ra vào dịp Rằm tháng Giêng hoặc Tết Trung thu; toàn thể con, cháu cùng đến đền thờ cầu mẹ Trăng, cầu cho mưa thuận gió hoà, cây cối xanh tốt, con cháu chăm ngoan khoẻ mạnh, người già khoẻ thọ trường. Đặc biệt, trong bài ca cúng tế thần Mặt trăng có bài “Mổ Lùng Hai” hay còn gọi là (Nàng Hai) với nội dung mời thần Mặt trăng xuống trần gian để bà con được trình bày về những việc đã làm trong năm, những diễn biến của thiên nhiên đối với đời sống lao động sản xuất, đồng thời bày tỏ tâm tư, nguyện vọng với Nàng Hai cầu xin mưa thuận, gió hòa; xua đuổi thú giữ phá phách, nhốt chặt những con sâu, con bọ có hại, xin tiếp những hạt giống tốt để mùa màng trong năm tới bội thu; người người xin tránh được những tai ương, bệnh tật, giải trừ những nỗi oan ức, uẩn khúc trong cộng đồng. Đồng thời, thông qua các bài ca, nghi lễ - nghệ nhân thay mặt nhân dân trong thôn hỏi Nàng Hai về những biến cố năm tới có thể xảy ra để cùng nhau biết trước, có biện pháp đề phòng, đảm bảo cuộc sống. Thần Mặt trăng xuống trần gian theo lời mời của nghệ nhân và nhập vào Nàng Chổi (còn gọi là Nhù Quét) để nghe sự dãi bày. Khi thần Mặt trăng nhập vào Nàng Hai trên giàn cúng, nếu gia đình nào trong thôn có hiện tượng mất trộm, mất cắp lớn mà muốn tìm thì Nàng Chổi sẽ chỉ hướng và giúp tìm lại được...
Đoạn giới thiệu trích từ bộ dữ liệu mở Open Development Vietnam — Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của các dân tộc thiểu số, giấy phép CC BY-SA 4.0, nguồn gốc: http://baohagiang.vn/van-hoa/201909/le-hoi-nang-hai-trong-doi-song-don....
Cùng chủ thể là người Tày, cùng địa bàn hoặc cùng loại hình với Lễ hội Nàng Hai (Cầu Trăng) của người Tày Ngạn.
Căn cứ pháp lý: Luật Di sản văn hóa 2024 (số 45/2024/QH15) và Nghị định 215/2025/NĐ-CP. Các cột loại hình theo luật hiện hành, tỉnh/thành sau sắp xếp 2025 và dân tộc chủ thể là phần đối chiếu do công cụ bổ sung.