Lễ Gạ Ma Thú (Cúng bản) của người Hà Nhì là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, thuộc loại hình tập quán xã hội và tín ngưỡng, phân bố tại Điện Biên, được ghi danh vào Danh mục quốc gia năm 2019.
| Tiêu chí | Nội dung |
|---|---|
| Tên di sản | Lễ Gạ Ma Thú (Cúng bản) của người Hà Nhì |
| Loại hình (Luật 2024) | Tập quán xã hội và tín ngưỡng — khoản 3 Điều 10 |
| Loại hình ghi trong quyết định | Tập quán xã hội và tín ngưỡng |
| Tỉnh, thành phố hiện hành | Điện Biên |
| Địa bàn cụ thể | Huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên |
| Dân tộc chủ thể | Người Hà Nhì |
| Quyết định công bố | 446/QĐ-BVHTTDL ngày 29/01/2019 |
| Năm ghi danh | 2019 |
| Số thứ tự trong Danh mục | 275 |
Trong một năm, người Hà Nhì các xã Sín Thầu, Chung Chải, Sen Thượng, Leng Su Sìn, huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên có nhiều lễ hội, tiêu biểu là lễ Gạ ma thú (cúng bản) - nghi lễ lớn, quan trọng nhất trong năm với sự tham gia của cả cộng đồng. Lễ Gạ ma thú được người Hà Nhì tổ chức vào mùa xuân, khi các loài hoa rừng đua nhau khoe sắc, để hướng về cội nguồn, tổ tiên, ông bà, tri ân các vị tiền bối đã có công khai phá, bảo vệ bản mường; tạ ơn trời đất, tổ tiên, các đấng siêu nhiên đã phù hộ cho người dân mạnh khỏe, vạn vật sinh sôi, làm ăn phát triển và cầu mong một năm mới mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, gia đình ấm no, hạnh phúc; đồng thời, là dịp để mọi người cùng nghỉ ngơi, vui chơi, mừng mùa xuân mới.Theo phong tục, nghi lễ được tổ chức trong 3 ngày với 2 phần chính: nghi lễ và diễn xướng, trò chơi dân gian. Khi làm lễ Gạ ma thú, dân làng phải dừng các công việc trên nương rẫy, không gây mất đoàn kết, không ăn thịt thú rừng, không bắt hoặc mang vào bản các con vật sống trong hang, trong lòng đất như con dúi, con nhím, tê tê... để tránh rủi ro cho dân bản. Lễ Gạ ma thú hội tụ văn hóa dân gian của người Hà Nhì, thể hiện sự gắn bó keo sơn, sự hòa hợp của con người với thiên nhiên, với môi trường; sự tác động qua lại của vạn vật trong quá trình tồn tại và phát triển; lòng biết ơn với những gì mà trời đất đã ban tặng cho người Hà Nhì; là dịp để mọi người bày tỏ tình đoàn kết, gắn bó yêu thương nhau, cùng nhau vượt qua những khó khăn, thiếu thốn ở miền biên giới xa xôi.
Đoạn giới thiệu trích từ bộ dữ liệu mở Open Development Vietnam — Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của các dân tộc thiểu số, giấy phép CC BY-SA 4.0, nguồn gốc: http://dsvh.gov.vn/le-ga-ma-thu-cung-ban-cua-nguoi-ha-nhi-3127.
Cùng chủ thể là người Hà Nhì, cùng địa bàn hoặc cùng loại hình với Lễ Gạ Ma Thú (Cúng bản) của người Hà Nhì.
Căn cứ pháp lý: Luật Di sản văn hóa 2024 (số 45/2024/QH15) và Nghị định 215/2025/NĐ-CP. Các cột loại hình theo luật hiện hành, tỉnh/thành sau sắp xếp 2025 và dân tộc chủ thể là phần đối chiếu do công cụ bổ sung.