Lễ cúng rừng (Mủ đẳng mai) của người Thu Lao là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, thuộc loại hình tập quán xã hội và tín ngưỡng, phân bố tại Lào Cai, được ghi danh vào Danh mục quốc gia năm 2016.
| Tiêu chí | Nội dung |
|---|---|
| Tên di sản | Lễ cúng rừng (Mủ đẳng mai) của người Thu Lao |
| Loại hình (Luật 2024) | Tập quán xã hội và tín ngưỡng — khoản 3 Điều 10 |
| Loại hình ghi trong quyết định | Tập quán xã hội và tín ngưỡng |
| Tỉnh, thành phố hiện hành | Lào Cai |
| Địa bàn cụ thể | Xã Tả Gia Khâu, huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai |
| Dân tộc chủ thể | Người Tày — nhóm Thu Lao |
| Quyết định công bố | 2067/QĐ-BVHTTDL ngày 13/06/2016 |
| Năm ghi danh | 2016 |
| Số thứ tự trong Danh mục | 166 |
Người Thu Lao được xếp vào dân tộc Tày, nhưng họ sống tương đối biệt lập, nên có nhiều nét riêng biệt về văn hoá với các nhóm cư dân đồng tộc. Làng của người Thu Lao quần tụ ở các triền núi. Tại đó còn có khu rừng thiêng tên gọi Lùng sảng, được dân làng suy tôn làm thần bảo hộ của cộng đồng. Theo quan niệm của người Thu Lao xã Tả Gia Khâu, huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai, rừng thiêng là nơi trú ngụ của thần linh – người che chở, phù hộ và bảo vệ cho bản làng được bình yên, các thành viên đó sức khỏe, đoàn kết, vật nuôi sinh sôi phát triển, cây trồng tươi tốt, mùa màng bội thu... Vì vậy, rừng thiêng được đồng bào bảo vệ và chăm sóc rất chu đáo. Lễ cúng rừng (Mủ đẳng mai) của người Thu Lao, được tổ chức mỗi năm hai lần, tại khu rừng thiêng đầu thôn, vào ngày cuối cùng của tháng Giêng (Đẳng đổng mai) và ngày cuối cùng tháng Năm (Đuổn chặc). Lễ cúng vào mùa xuân được thực hiện tại gốc cây mẹ (nắc minh nhừng) - thần rừng vợ, cầu cho vật nuôi không bị dịch bệnh, ốm chết (sau lễ cúng sẽ cấm “bang”, cấm bản 3 – 4 ngày). Lễ cúng vào mùa hạ được thực hiện tại gốc cây bố (na bu gio) - thần rừng chồng, cầu mong thần rừng phù trợ cho “người yên, vật thịnh”, cầu cho mùa màng tươi tốt, không cho gió vào làng, vào nương vào ruộng, bông lúa không trắng (sau lễ cúng không cấm bản)...Mặc dù, tổ chức vào hai thời điểm khác nhau nhưng các nghi thức, nghi lễ được thực hiện giống nhau. Nội dung và hình thức tổ chức lễ cúng rừng của người Thu Lao đã phần nào phản ánh được mối quan hệ chặt chẽ, sự gắn kết giữa rừng - nước - đất đảm bảo cho cuộc sống của mỗi một tộc người; tri thức bản địa hài hòa với môi trường, thể hiện qua cách lựa chọn địa điểm cho các nghi lễ, trò chơi diễn ra rất thân thiện với môi trường, cảnh quan xung quanh.
Đoạn giới thiệu trích từ bộ dữ liệu mở Open Development Vietnam — Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của các dân tộc thiểu số, giấy phép CC BY-SA 4.0, nguồn gốc: http://dsvh.gov.vn/le-cung-rung-mu-dang-mai-cua-nguoi-thu-lao,-tinh-la....
Cùng chủ thể là người Tày, cùng địa bàn hoặc cùng loại hình với Lễ cúng rừng (Mủ đẳng mai) của người Thu Lao.
Căn cứ pháp lý: Luật Di sản văn hóa 2024 (số 45/2024/QH15) và Nghị định 215/2025/NĐ-CP. Các cột loại hình theo luật hiện hành, tỉnh/thành sau sắp xếp 2025 và dân tộc chủ thể là phần đối chiếu do công cụ bổ sung.