Kỹ thuật trồng lanh và dệt vải lanh của người Mông là di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, thuộc loại hình tri thức dân gian, phân bố tại Tuyên Quang, được ghi danh vào Danh mục quốc gia năm 2016.
| Tiêu chí | Nội dung |
|---|---|
| Tên di sản | Kỹ thuật trồng lanh và dệt vải lanh của người Mông |
| Loại hình (Luật 2024) | Tri thức dân gian — khoản 5 Điều 10 |
| Loại hình ghi trong quyết định | Tri thức dân gian |
| Tỉnh, thành phố hiện hành | Tuyên Quang |
| Tên tỉnh trong quyết định | Hà Giang (trước sắp xếp 2025) |
| Địa bàn cụ thể | Hà Giang (xã Lùng Tám, huyện Quản Bạ) |
| Dân tộc chủ thể | Người Mông |
| Quyết định công bố | 246/QĐ-BVHTTDL ngày 19/01/2016 |
| Năm ghi danh | 2016 |
| Số thứ tự trong Danh mục | 145 |
Để làm ra được tấm vải lanh, người Mông phải tốn khá nhiều công sức, trải qua gần 40 công đoạn. Đầu tiên là phải khéo léo tước cây lanh lấy vỏ. Những bó vỏ lanh được cuộn chặt rồi cho vào cối giã cho bong hết bột chỉ còn trơ lại sợi dai. Những bó sợi lanh được xe và cuộn lại thành những con sợi lớn. Qua vài lần luộc nước tro bếp và một lần luộc nước sáp ong, sợi lanh đã trắng và mềm hơn, những người phụ nữ Mông bắt đầu ngồi vào khung dệt của mình. Tấm vải được dệt xong còn phải giặt lại nhiều lần cho thật trắng. Tấm vải lanh sau khi dệt sẽ được nhuộm. Màu chàm đen là chủ đạo nhưng người Mông còn nhuộm những màu khác như đỏ, vàng, xanh sẫm… Tất cả các màu để nhuộm đều được chiết từ lá cây rừng, tuyệt đối không có hóa chất công nghiệp. Muốn có màu chàm đen như ý, mảnh vải phải được nhuộm đi nhuộm lại nhiều lần, trong nhiều ngày.
Đoạn giới thiệu trích từ bộ dữ liệu mở Open Development Vietnam — Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của các dân tộc thiểu số, giấy phép CC BY-SA 4.0, nguồn gốc: http://baodaknong.org.vn/di-san-truyen-thong/nghe-det-lanh-cua-nguoi-m....
Cùng chủ thể là người Mông, cùng địa bàn hoặc cùng loại hình với Kỹ thuật trồng lanh và dệt vải lanh của người Mông.
Căn cứ pháp lý: Luật Di sản văn hóa 2024 (số 45/2024/QH15) và Nghị định 215/2025/NĐ-CP. Các cột loại hình theo luật hiện hành, tỉnh/thành sau sắp xếp 2025 và dân tộc chủ thể là phần đối chiếu do công cụ bổ sung.