Hướng dẫn sơ cấp cứu tại chỗ các trường hợp nguy hiểm

Hướng dẫn sử dụng biểu mẫu

Mục đích sử dụng

Biểu mẫu BMYT-01 được xây dựng nhằm cung cấp hướng dẫn chi tiết, cụ thể về các kỹ thuật sơ cấp cứu tại chỗ cho những tình huống nguy hiểm thường gặp trong lao động và sinh hoạt. Tài liệu này giúp người lao động nắm vững nguyên tắc xử trí ban đầu đối với các trường hợp như điện giật, bỏng, ngừng tim, gãy xương, chảy máu và sốc phản vệ. Mục tiêu cuối cùng là giảm thiểu tối đa tổn thương, bảo toàn tính mạng nạn nhân trước khi được chuyển đến cơ sở y tế chuyên nghiệp. Đây là tài liệu bắt buộc trong công tác huấn luyện an toàn lao động tại công ty.

Ai điền và khi nào

Biểu mẫu này không phải là một văn bản hành chính cần điền thông tin, mà là tài liệu hướng dẫn kỹ thuật dành cho toàn bộ cán bộ công nhân viên trong công ty. Mọi nhân viên, đặc biệt là những người làm việc trong môi trường có nguy cơ cao như xưởng sản xuất, công trường, phòng thí nghiệm, đều phải đọc, hiểu và thực hành thành thạo các nội dung trong biểu mẫu này. Tài liệu được sử dụng trong các buổi huấn luyện định kỳ về an toàn lao động, hoặc khi có sự cố xảy ra để đối chiếu quy trình xử lý. Nhân viên y tế tại chỗ hoặc người được phân công làm nhiệm vụ sơ cứu có trách nhiệm nắm vững và hướng dẫn lại cho đồng nghiệp.

Hướng dẫn điền từng mục

  1. Nguyên tắc cấp cứu nạn nhân bị điện giật: Phải hành động nhanh, tại chỗ và cấp cứu liên tục. Cụ thể: cắt ngay dòng điện, chú ý đề phòng nạn nhân ngã và điện giật người hàng loạt. Tiến hành hô hấp miệng – miệng, đấm vào vùng trước tim 5 cái. Nếu tim không đập trở lại, phải bóp tim ngoài lồng ngực với tỷ lệ 5 lần bóp tim, 2 lần hô hấp miệng – miệng. Có thể kết hợp bóp bóng Oxy và tiếp tục bóp tim nếu tim chưa đập trở lại.
  2. Cấp cứu bỏng: Loại bỏ ngay nguyên nhân gây bỏng, vén bỏ quần áo để lộ vùng bỏng. Rửa vết thương bằng gạc sạch, tránh làm tuột da vết bỏng. Sau khi rửa sạch, bôi phủ một lớp mỏng Panthenol hoặc Silvalen 1%. Cho bệnh nhân uống nước đường muối rồi chuyển lên bệnh viện.
  3. Cấp cứu khi tim ngừng thở: Thực hiện hô hấp miệng – miệng kết hợp xoa tim bóp ngoài lồng ngực. Đặt bệnh nhân trên mặt đất phẳng cứng, tháo dây thắt lưng, cởi nút áo cổ. Để bệnh nhân nằm hai chân cao, đầu thấp. Đấm mạnh vào vùng trước tim 5 cái. Nếu tim không đập, tiến hành hô hấp miệng – miệng kết hợp xoa bóp tim ngoài lồng ngực, cứ 5 lần bóp tim và 2 lần thổi liên tiếp.
  4. Cách cố định tạm thời khi bị gãy xương: Chuẩn bị dụng cụ gồm nẹp gỗ, nẹp sắt, nẹp hơi, khăn tam giác (cạnh đáy từ 1-1.4m), dây vải dài, dây cột và vật chêm lót. Áp dụng cho các trường hợp: gãy xương cánh tay, cẳng tay, cổ tay, xương đùi, cẳng chân, cột sống cổ, cột sống lưng và khung chậu. Công ty sẽ tổ chức huấn luyện cụ thể cho công nhân viên.
  5. Cách cầm máu vết thương thông thường và phun máu: Với vết thương thông thường, dùng oxy già rửa sạch và cầm máu, băng bằng băng cá nhân hoặc keo. Với vết thương phun máu, đặt garo ngay trên vết thương, rửa sạch bằng oxy già, đặt gạc tiệt trùng ngay chỗ phun máu. Khi cầm máu được thì bỏ garo ra, băng vết thương bằng keo và gạc tiệt trùng.
  6. Xử trí cấp cứu tại chỗ các trường hợp khác: Bao gồm cấp cứu điện giật (cắt nguồn điện, đưa nạn nhân ra khỏi nơi có điện bằng vật cách điện, hô hấp nhân tạo nếu ngừng thở, xoa bóp tim nếu ngừng đập). Cấp cứu chết ngạt (đặt nạn nhân nơi thoáng khí, cởi khuy áo, làm hô hấp nhân tạo). Hướng dẫn chi tiết hai tư thế hô hấp nhân tạo (nằm ngửa và nằm sấp) với nhịp 15-16 lần mỗi phút. Cấp cứu chống sốc Penicilin (tiêm Adrenalin, truyền huyết thanh, chống suy hô hấp, cho thuốc giải mẫn cảm).

Lưu ý quan trọng

  • Khi cấp cứu điện giật, tuyệt đối không được chạm trực tiếp vào nạn nhân khi chưa cắt nguồn điện, phải dùng vật cách điện như gậy gỗ, tre khô để đưa nạn nhân ra khỏi khu vực nguy hiểm.
  • Trong quá trình bóp tim ngoài lồng ngực, không được tiêm thuốc trợ tim khi tim chưa đập trở lại bình thường, vì có thể gây rung tim nguy hiểm.
  • Đối với vết bỏng, không được bôi kem đánh răng, dầu ăn hay các chất lạ lên vết thương, chỉ sử dụng Panthenol hoặc Silvalen 1% theo đúng hướng dẫn.
  • Khi cố định gãy xương, cần chêm lót kỹ các vùng lõm để tránh nẹp làm tổn thương thêm mô mềm, đồng thời không cố gắng nắn chỉnh xương gãy.
  • Sau khi sơ cứu ban đầu, phải nhanh chóng chuyển nạn nhân đến trung tâm y tế gần nhất để được điều trị chuyên sâu, không tự ý kéo dài thời gian cấp cứu tại chỗ.

Lỗi thường gặp

  • Nhầm lẫn tỷ lệ bóp tim và thổi ngạt: nhiều người thực hiện sai tỷ lệ 5 lần bóp tim – 2 lần thổi, dẫn đến hiệu quả hồi sức kém. Cần tuân thủ đúng tỷ lệ này cho đến khi tim đập trở lại.
  • Không kiểm tra garo khi cầm máu: để garo quá lâu trên vết thương phun máu mà không nới lỏng định kỳ, gây hoại tử mô. Chỉ đặt garo khi thực sự cần thiết và phải theo dõi thời gian chặt chẽ.
  • Bỏ qua bước đấm vùng trước tim: trong cấp cứu ngừng tim, nhiều người bỏ qua bước đấm 5 cái vào vùng trước tim, đây là kích thích quan trọng giúp tim có thể tự đập trở lại.
  • Xử lý sai vết bỏng: dùng nước đá lạnh hoặc bôi các chất không đúng quy định lên vết bỏng, làm tổn thương thêm da và gây nhiễm trùng.
  • Không đặt nạn nhân đúng tư thế khi hô hấp nhân tạo: để đầu nạn nhân thẳng thay vì nghiêng một bên, gây tắc nghẽn đường thở và giảm hiệu quả thông khí.

Nội dung biểu mẫu

CHƯƠNG IV

NGUYÊN TẮC VỀ SƠ CẤP CỨU TẠI CHỖ

1.NGUYÊN TẮC CẤP CỨU NẠN NHÂN BỊ ĐIỆN GIẬT:

1.1 Xử trí: phải nhanh, tại chỗ và cấp cứu liên tục.

1.2 Cụ thể:

-Cắt ngay dòng điện (chú ý đề phòng nạn nhân ngã, đề phòng điện giật người hàng loạt);

-Hô hấp miệng – miệng, đấm vào vùng trước tim 5 cái;

-Nếu tim không đập trở lại phải bóp tim ngoài nồng ngực, 5 lần bóp tim, 2 lần hô hấp miện – miện;

-Bóp bóng Oxy;

-Tiếp tục bóp tim nếu tim chưa đập trở lại.

2.CẤP CỨU BỎNG:

-Loại bỏ nguyên nhân gây bỏng;

-Vén bỏ quần áo, để lộ vùng bỏng;

-Rửa vết thương bằng gạc sạch, tránh làm tuột da vết bỏn;

-Sau khi rửa sạch, bôi phủ một lớp mỏng Panthenoi hoặc Silvalen 1%;

-Chi bệnh nhân uống nước đường muối rồi chuyển lên bệnh viện.

3.CẤP CỨU KHI TIM NGỪNG THỞ:

Hô hấp miệng – miệng kết hợp xoa tim bóp ngoài lồng ngực.

Các bước tiến hành:

-Đặt bệnh nhân trên mặt đất (mặt phẳng cứng), tháo dây thắt lưng, cởi nút áo cổ ngự;

-Để bệnh nhân nằm hai chân cao, đầu thấp;

-Đâm mạnh vào vùng trước tim 5 cái. Nếu tim không đập, tiến hanh hô hấp miệng – miệng, kết hợp xoa bóp tim ngoài lồng ngực, cứ bóp tim và 2 lần thổi liên tiếp.

4.CÁCH CỐ ĐỊNH TẠM THỜI KHI BỊ GÃY XƯƠNG:

Chuẩn bị dụng cụ bao gồm:

+ Nẹp gỗ;

+ Các loại nẹp sắt;

+ Nẹp hơi;

+ Khăn tam giác (cạnh đáy từ 1 – 1.4 m), dây vải dài;

+ Dây cột và các vật để chêm lót nơi lõm.

4.1Gãy xương cánh tay, cẳng tay.

4.2Gãy xương cổ tay.

4.3Gãy xương đùi.

4.4Gãy xương cẳng chân.

4.5Gẵy cột sống cổ, cột sống lưng, khung chậu.

Công ty tổ chức huấn luyện cụ thể cho công nhân viên

5.CÁCH CẦM MÁU VẾT THƯƠNG THÔNG THƯỜNG VÀ CẦM MÁU KHI VẾT THƯƠNG PHUN MÁU:

5.1Cầm máu vết thương thông thường:

-Oxy già rửa sạch và cầm máu vết thươn;

-Băng vết thương bằng băng cá nhân (vết thương nhỏ) hoặc bằng keo (vết thương lớn).

5.2Cầm máu khi vết thương phun máu:

-Đạt garo ngay trên vết thương;

-Oxy già rửa sạch và cầm máu vết thương, đặt gạc tiệt trùng ngay chỗ phun máu,

-Khi vết thương cầm máu, bỏ garo ra;

-Băng vết thương bằng keo + gạc tiệt trùng

XỬ TRÍ CẤP CỨU TẠI CHỔ ( BỎNG)!

-Đưa nạn nhân ra khỏi nơi bị bỏng ,nếu quần áo trên người bị cháy phải dập tắt và cắt quần áo đang cháy ra .

-Dội nước lạnh lên vùng bị bỏng

-Tiêm ngay MOCPHIN ,DOLACGAN vào bắp thịch (nếu bỏng nhẹ thì không cần) để giảm đau.

-Cho nạn nhân uống nước càng sớm càng tốt.

-Băng vết bỏng lại để chống bẩn bằng gạt thưa (không quá kín).

-Để nạn nhân nơi yên tỉnh và đưa nạn nhân đến trung tâm y tế gần nhất.

CẤP CỨU KHI ĐIỆN GIẬT !

-Cắt  ngay nguồn điện trước khi cấp cứu.

-Đưa nạn nhân ra khỏi nơi có điện bằng các vật cách điện (gậy gổ ,tre , vật cách điện khác).

-Đặt nạn nhân vào nơi bằng phẳng ,thoáng khí ,yên tỉnh tránh cử động.

-Nếu ngừng thở : Hô hấp nhân tạo hoặc đặt nội khí quản nếu cần.

-Nếu tim ngừng đập : xoa bóp tim ngoài lồng ngực(không tiêm thuốc trợ tim khi tim chưa đập lại bình thường ).

-Sau khi nạn nhận phục hồi cho uống thuốc trợ tim .

 

 

CẤP CỨU CHẾT NGẠT !

-Đặt nạn nhân nơi thoáng khí .

-Cởi khuy áo ,khăng quàng ,quần áo chật ,tạo điều kiện cho nạn nhân dễ thở,

-Làm hô hấp nhân tạo càng sớm càng tốt .

*HÔ HẤP NHÂN TẠO

*Để nạn nhân nằm ngửa ,đầu nghiêng một bên ,người cấp cứu quì phía trên đầu nạn nhân.

+ Thở vào ,kéo hai tay nạn nhân lên ngang đầu và hạ tay xuống đất ,nghỉ 2-3 giây.

+ Thở ra ,gấp hai tay hạ xuống ,áp mạnh hai cánh tay nạn nhân vào 2 bên lồng ngực ,nghĩ 2-3 giây rồi làm lại.

+Mỗi phút 15-16 lần.

* Để nạn nhân nằm sấp ,đầu nghiêng một bên ,cánh tay đưa lên trên ,người cấp cứu quỳ dang 2 bên hông nạn nhân ,hai bàn tay ốp lên vùng hông sát hai đáy phổi nạn nhân .

+ Thở vào ,bỏ lỏng hai bàn tay.

+ Thở ra ,ấn mạnh hai bàn tay lên hai đáy phổi trong vòng 2-3 giây rồi bỏ lỏng tay ra.

+Mỗi phút 15-16 lần.

CẤP CỨU CHỐNG SỐC PENICILIN !

-Tiêm ngay 1 ống Adrenalin vào dưới da ,sau đó chống truỵ tim mạch.

-Truyền ngay huyết thanh mặn ,ngọt .Tiêm tỉnh mạch Pretnisolon 30mg ,nếu cần thì cho thêm noadrenalin 1-2 ống vào dịch truyền ,rồi nhỏ dọt cho đến khi huyết áp được tăng lên ,tiêm DCA vào bắp thịch .

-Chống xuy hô hấp :Lobelin ,liệu pháp OXY

-Cho thuốc giải mẫn cảm loại kháng Histamin tổng hợp.

-Chữa các triệu chứng khác.

-Săn sóc và ủ ấp nạn nhân ,cho uống sửa nóng ,nước chè đường , vitamin c liều cao.